SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ FARKINDALIK AYI
Serviks Kanseri Nedir?
Serviks kanseri, rahmin alt kısmı olan ve vajinaya açılan serviks (rahim ağzı) dokusundan gelişen bir kanser türüdür. Serviks, doğum sırasında genişleyerek doğum kanalının açılmasını sağlayan anatomik bir bölgedir.
Serviks kanseri genellikle kanser öncesi bir dönem sonrasında gelişir. Bu dönemde hastalık belirti vermeyebilir; ancak yapılan tarama testleri sayesinde erken tanı konulabilir. Erken evrede tanı alan kadınlarda, tanı sonrası 5 yıllık sağkalım oranı yaklaşık %92’dir.
Dünya genelinde meme, akciğer ve kalın bağırsak kanserlerinden sonra dördüncü sıklıkta görülen serviks kanseri , ülkemizde en sık görülen ilk on kanser arasında yer almaktadır.
Serviks Kanseri Nasıl Gelişir?
Serviks kanseri, servikal intraepitelyal neoplazi (CIN) olarak adlandırılan kanser öncesi hücresel değişiklikler sonrası ortaya çıkar. Kanser öncesi dönemden kansere ilerleme süresi ortalama 6 yıl olup, bu süre erken tanı ve tedavi için önemli bir fırsat sunar.
HPV ve Serviks Kanseri
Serviks kanserlerinin yaklaşık %99’u, İnsan Papilloma Virüsü (HPV) enfeksiyonu ile ilişkilidir. HPV, 200’den fazla tipi bulunan bir virüs grubudur ve çoğu kişide herhangi bir sağlık sorununa yol açmaz.
Ancak yüksek riskli HPV tipleriyle gelişen kalıcı enfeksiyon, serviks kanserinin başlıca nedenidir. Türkiye’de serviks kanseri vakalarının yaklaşık %70’i HPV tip 16 veya 18 ile ilişkilidir. HPV enfeksiyonu geçiren her kadında kanser gelişmez; ancak enfeksiyonun kalıcı olması risk oluşturmaktadır.
Serviks Kanseri Taraması
Serviks kanserinden korunmanın en etkili yolu düzenli tarama yaptırmaktır. HPV testi, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerinin varlığını belirlemek amacıyla yapılır.
HPV testi pozitif olan kadınlarda kanser öncesi lezyon görülme riski artar ve ileri değerlendirme amacıyla Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniklerine yönlendirilir. Düzenli tarama yaptıran kadınlarda serviks kanseri görülme olasılığı çok düşüktür.
Türkiye’de Ulusal Serviks Kanseri Tarama Programı
Serviks kanseri, Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında yer almaktadır.
30–65 yaş arasındaki kadınlar
5 yılda bir HPV-DNA testi ile taranmaktadır.
HPV testi sırasında, jinekolojik muayene esnasında rahim ağzından küçük sürüntü örneği alınır. Alınan bu örnek laboratuvarda incelenerek, kanserle ilişkili yüksek riskli HPV tiplerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Test işlemi kısa sürer, genellikle ağrısızdır ve anestezi gerektirmez.
Tarama hizmetleri;
Aile Sağlığı Merkezleri
Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM)
Sağlıklı Hayat Merkezleri
Mobil kanser tarama araçları
aracılığıyla ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Belirtiler Nelerdir?
Serviks kanserinin erken dönemlerinde genellikle belirti görülmez. En erken bulgu, tarama testlerinin anormal çıkmasıdır.
İleri dönemlerde aşağıdaki belirtiler görülebilir:
Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında kanama veya ağrı
Adet dışı kanama veya lekelenme
Normalden uzun süren veya yoğun adet kanamaları
Menopoz sonrası kanama
Sulu, pembe veya kötü kokulu vajinal akıntı
Pelvik ağrı
Bu belirtilerden herhangi biri görüldüğünde en kısa sürede hekime başvurulmalıdır.
Risk Faktörleri
Serviks kanseri riskini artıran faktörler şunlardır:
HPV enfeksiyonu
Erken yaşta cinsel ilişki
Çok sayıda cinsel partner
Sigara kullanımı
Bağışıklık sisteminin zayıflaması
Düzenli tarama yaptırmamak
Tedavi
Serviks kanseri erken evrede saptandığında genellikle cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir.
İleri evrelerde radyoterapi, kemoterapi, akıllı ilaç tedavileri uygulanabilir. Tedavi şekli hastalığın evresine göre belirlenir.
Serviks Kanserinden Korunma Yolları
30 yaşından itibaren düzenli tarama testlerini yaptırmak
Güvenli cinsel yaşam konusunda danışmanlık almak
Sigara kullanmamak
HPV virüsüne karşı aşı yaptırılması
Önemli Bilgiler
Serviks kanseri önlenebilir bir hastalıktır.
Erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilirliği çok yüksektir.
Düzenli tarama yaptırmak en önemli korunma yollarından biridir.
“Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır”
“Serviks kanserinden korkma, geç kalmaktan kork”
“Bir test, bir fark, bir hayat. Serviks kanserine dur de !”
“Serviks kanseri önlenebilir; tarama yaptır, hayatı erteleme”