TOKAT İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

1-31 EKİM MEME KANSERİ FARKINDALIK AYI

Meme Kanseri Nedir?

Meme kanseri, dünyada ve ülkemizde kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucunda gelişen meme kanseri, çoğunlukla süt kanallarında (duktuslar) veya süt üreten bezlerde (lobüller) ortaya çıkmaktadır.

Meme kanseri erken evrelerde herhangi bir belirti vermeden gelişebilir. Hastalık ilerledikçe çevre dokulara ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Buna karşılık, meme kanserinin erken evrede tespit edilmesi ve uygun tedaviye zamanında başlanması; tedavi seçeneklerinin artmasına, tedavi başarısının yükselmesine ve hastalığa bağlı olumsuz sonuçların azaltılmasına katkı sağlamaktadır.

Bu nedenle meme kanserinde farkındalığın artırılması, uygun yaş grubundaki kadınların düzenli taramalara katılması ve memede ortaya çıkan olağan dışı değişikliklerin gecikmeden değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Meme Kanseri Neden Önemlidir?

Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda önemli bir hastalık ve ölüm nedenidir. 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon kadına meme kanseri tanısı konulmuş, yaklaşık 694 bin kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Aynı yıl itibarıyla yaklaşık 8,2 milyon kadının son beş yıl içerisinde meme kanseri tanısı almış olarak hastalıkla yaşadığı tahmin edilmektedir. Meme kanseri, kadınlarda yeni tanı konulan kanserlerin yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır.

Ülkemizde de her yıl yaklaşık 32 bin kadına meme kanseri tanısı konulmaktadır. Yaşam boyu meme kanserine yakalanma riskinin yaklaşık her 16 kadından birinde olduğu tahmin edilmektedir.

Bu veriler, meme kanserinin kadın ve toplum sağlığı açısından önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Ancak meme kanserinin erken evrede tespit edilmesi, tedavi başarısını artırabilmekte ve hastalığa bağlı olumsuz sonuçların azaltılmasına katkı sağlayabilmektedir.

Meme kanserinde erken tanı mümkündür. Erken tanının en önemli araçlarından biri ise düzenli taramadır.

Meme Kanseri Farkındalık Ayı

Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de ekim ayı “Meme Kanseri Farkındalık Ayı” olarak değerlendirilmektedir.

Bu ay boyunca yürütülen farkındalık çalışmalarıyla toplumun meme kanseri konusunda bilgilendirilmesi; risk faktörleri ve belirtiler konusunda bilinç oluşturulması; kadınların yaşlarına uygun tarama programlarına katılımının artırılması ve erken tanının önemi konusunda toplumsal farkındalık oluşturulması amaçlanmaktadır.

Meme Kanseri Farkındalık Ayı, özellikle “Belirti ortaya çıkmasını beklemeden taramanızı yaptırın.” mesajının toplumun her kesimine ulaştırılması açısından önemli bir fırsattır.

Meme Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Meme kanseri erken dönemde herhangi bir belirti vermeyebilir. Bu nedenle kişinin kendini sağlıklı hissetmesi veya herhangi bir şikâyetinin bulunmaması, meme kanseri olmadığı anlamına gelmez. Belirti vermeyen meme kanserlerinin erken dönemde tespit edilmesinde düzenli taramalar önemli bir yere sahiptir.

Meme kanserinin en sık görülen belirtilerinden biri, memede genellikle ağrısız, zamanla büyüyebilen bir kitlenin ele gelmesidir. Bununla birlikte, memede veya çevresindeki dokularda ortaya çıkan her değişiklik kanser anlamına gelmemekle birlikte, aşağıdaki belirtiler meme kanserinin habercisi olabilir ve mutlaka dikkate alınmalı, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

·         Memede veya koltuk altında ele gelen kitle ya da şişlik,

·         Memenin şekil veya boyutunda belirgin değişiklik,

·         Meme cildinde kalınlaşma, kızarıklık veya portakal kabuğu görünümü,

·         Meme ucunda içe çekilme veya çöküntü,

·         Meme ucunda kabuklanma veya ciltte çekilme,

·         Meme başından, özellikle kendiliğinden gelen kanlı akıntı,

·         Koltuk altında veya köprücük kemiği çevresinde şişlik ya da kitle.

Meme Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?

Meme kanseri, genetik, hormonal, biyolojik ve çevresel faktörlerin etkisiyle gelişebilen bir hastalıktır. Bazı risk faktörleri değiştirilemezken, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesiyle bazı risklerin azaltılması mümkündür.

Meme kanseri gelişme riskini artırabilen başlıca faktörler şunlardır:

·         İleri yaş,

·         Ailede meme kanseri öyküsünün bulunması,

·         BRCA1 ve BRCA2 gibi meme kanseriyle ilişkili genlerde kalıtsal değişikliklerin bulunması,

·         Erken yaşta adet görmeye başlamak ve geç yaşta menopoza girmek,

·         Hiç doğum yapmamış olmak veya ilk doğumu ileri yaşta yapmak,

·         Hiç emzirmemiş olmak,

·         Menopoz sonrası hormon tedavisi kullanmak,

·         Yoğun meme dokusuna sahip olmak,

·         Özellikle menopoz sonrası dönemde fazla kilolu veya obez olmak

·         Yetersiz fiziksel aktivite,

·         Alkol kullanımı,

·         Tütün ve tütün ürünleri kullanımı,